PROGRAM REALIZACJI DORADZTWA ZAWODOWEGO
dla klas I – IV LO w roku szkolnym 2026/2027
I. PODSTAWA PRAWNA
Program realizacji doradztwa zawodowego opracowano na podstawie:
- ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe;
- rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz.U. z 2019 r. poz. 325, z późn. zm.);
- rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 20 stycznia 2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie doradztwa zawodowego (Dz.U. z 2026 r. poz. 73);
- statutu szkoły, w szczególności zapisów dotyczących organizacji wewnątrzszkolnego systemu doradztwa zawodowego.
II. ZAŁOŻENIA PROGRAMU
Program realizacji doradztwa zawodowego stanowi uszczegółowienie działań wynikających z Wewnątrzszkolnego Systemu Doradztwa Zawodowego.
Program uwzględnia:
- potrzeby uczniów;
- potrzeby rodziców;
- treści programowe właściwe dla danego typu szkoły;
- lokalne i regionalne uwarunkowania rynku pracy;
- informacje o możliwościach dalszego kształcenia;
- prognozy zapotrzebowania na pracowników;
- wyniki monitoringu karier absolwentów;
- współpracę z pracodawcami i przedstawicielami branż;
- zmiany technologiczne i ich wpływ na świat zawodów;
- wykorzystanie cyfrowych narzędzi informacji i doradztwa zawodowego.
III. ADRESACI PROGRAMU
Program skierowany jest do:
- uczniów klas I–IV,
- rodziców uczniów,
- nauczycieli i wychowawców.
IV. REALIZATORZY PROGRAMU
Program realizują:
- nauczyciel doradztwa zawodowego,
- wychowawcy klas,
- nauczyciele przedmiotów,
- pedagog szkolny,
- pedagog specjalny
- psycholog szkolny,
- bibliotekarz,
- pielęgniarka szkolna,
- instytucje współpracujące.
V. FORMY I METODY REALIZACJI
Formy realizacji:
- zajęcia lekcyjne,
- warsztaty,
- konsultacje indywidualne,
- wycieczki zawodoznawcze,
- spotkania z przedstawicielami zawodów,
- projekty edukacyjne,
- konkursy i prezentacje,
- spotkania dla rodziców.
Metody pracy:
- burza mózgów,
- drama,
- dyskusja,
- analiza przypadku,
- metoda projektu,
- prezentacje multimedialne,
- gry dydaktyczne,
- praca indywidualna i grupowa,
- wykorzystanie narzędzi cyfrowych.
VI. TREŚCI PROGRAMOWE:
1. Poznawanie własnych zasobów
Uczeń:
1.1 sporządza bilans własnych zasobów na podstawie dokonanej autoanalizy („portfolio”);
1.2 określa obszary do rozwoju edukacyjno-zawodowego i osobistego;
1.3 określa wpływ stanu zdrowia na wykonywanie zadań zawodowych;
1.4 rozpoznaje swoje możliwości i ograniczenia w zakresie wykonywania zadań zawodowych i uwzględnia je w planowaniu ścieżki edukacyjno-zawodowej;
1.5 analizuje własne zasoby (zainteresowania, zdolności, uzdolnienia, kompetencje, predyspozycje zawodowe) w kontekście planowania ścieżki edukacyjno-zawodowej;
1.6 określa własny system wartości, w tym wartości związanych z pracą i etyką zawodową.
2. Świat zawodów i rynek pracy
Uczeń:
2.1 - analizuje informacje o zawodach, kwalifikacjach i stanowiskach pracy oraz możliwościach ich uzyskiwania w kontekście wyborów edukacyjno-zawodowych;
2.2 - analizuje informacje o lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim rynku pracy oraz funkcjonujących na nim zasadach w kontekście wyborów edukacyjno-zawodowych
2.3 porównuje formy zatrudnienia i możliwości funkcjonowania na rynku pracy jako pracownik, pracodawca lub osoba prowadząca działalność gospodarczą oraz analizuje podstawy prawa pracy, w tym rodzaje umów o pracę, sposoby ich rozwiązywania, prawa i obowiązki pracownika;
2.4 konfrontuje własne zasoby ze zidentyfikowanymi potrzebami i oczekiwaniami pracodawców oraz wymaganiami rynku pracy;
2.5 - określa znaczenie i wskazuje możliwości realizacji różnych form aktywizacji zawodowej;
2.6 sporządza i aktualizuje dokumenty aplikacyjne, w szczególności CV i list motywacyjny, zgodnie z wymaganiami pracodawców;
2.7 przygotowuje się do zaprezentowania siebie i swoich kompetencji podczas rozmowy kwalifikacyjnej, w szczególności przez symulację rozmowy kwalifikacyjnej;
2.8 charakteryzuje przebieg procesu zakładania własnej działalności gospodarczej oraz instytucje wspomagające zakładanie własnej działalności gospodarczej;
2.9 charakteryzuje instytucje wspomagające planowanie ścieżki edukacyjno-zawodowej, w tym publiczne służby zatrudnienia, Ochotnicze Hufce Pracy i agencje zatrudnienia;
2.10 analizuje i interpretuje prognozę zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy, o której mowa w art. 46b ustawy, i prognozy prowadzone na zlecenie ministra właściwego do spraw pracy zamieszczone na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra;
2.11 wykorzystuje umiejętności cyfrowe w celu efektywnego przeszukiwania ogólnodostępnych platform edukacyjnych i stron internetowych oraz portali zawierających oferty pracy;
2.12 charakteryzuje możliwości nabywania kwalifikacji z zakresu edukacji pozaformalnej w ramach Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji, w tym kwalifikacji wolnorynkowych i sektorowych, oraz posługuje się Zintegrowanym Rejestrem Kwalifikacji.
3. Rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie
Uczeń:
3.1 - korzysta ze źródeł informacji dotyczących dalszego kształcenia formalnego, pozaformalnego i nieformalnego;
3.2 - określa korzyści wynikające z uczenia się przez całe życie w rozwoju osobistym i zawodowym;
3.3 - analizuje możliwości uzupełniania, poszerzania i uzyskiwania kwalifikacji zawodowych w ramach krajowego i europejskiego systemu kwalifikacji;
3.4 - wskazuje możliwości kontynuowania nauki;
3.5 określa wpływ nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji, na zmiany w zawodach i formach zatrudnienia.
4. Planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych
Uczeń:
4.1 ustala swoje cele, zadania i działania w kontekście planowania ścieżki edukacyjno-zawodowej;
4.2 sporządza indywidualny plan działania – planuje różne warianty ścieżek edukacyjno-zawodowych na podstawie bilansu własnych zasobów i wartości oraz informacji na temat rynku edukacji i rynku pracy, przewidując skutki własnych decyzji;
4.3 dokonuje wyboru dalszej ścieżki edukacyjno-zawodowej zgodnie z posiadanymi zasobami i określonymi celami zawodowymi.
VII. Tematyka zajęć:
1. Jak skutecznie planować swój rozwój.
2. Trendy na rynku pracy. Narzędzia monitorujące zapotrzebowanie na pracowników oraz Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji.
3. Mój Indywidualny Plan Działania: od strategii do realizacji
4. Poznanie siebie drogą do rozwoju zawodowego.
5. Ścieżki edukacji po szkole średniej i idea uczenia się przez całe życie.
6. Możliwości kształcenia i zatrudnienia w Polsce i innych krajach. Jak szukać i interpretować ofertę edukacyjną uczelni.
7. Odkrywamy świat zawodów i specjalizacji.
8. Rynek pracy w erze AI i nowych technologii - wymogi i wyzwania.
9. Jak w praktyce działa rynek pracy?
10. Etat czy własna firma. Strategie wejścia na rynek pracy.
VIII. WSPÓŁPRACA Z RODZICAMI
Szkoła realizuje współpracę z rodzicami poprzez:
- zebrania informacyjne,
- konsultacje indywidualne,
- warsztaty dla rodziców,
- przekazywanie materiałów informacyjnych,
- wspólne planowanie ścieżki edukacyjnej ucznia.
IX. WSPÓŁPRACA ZE ŚRODOWISKIEM LOKALNYM
Szkoła współpracuje z:
- Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną,
- Powiatowym Urzędem Pracy,
- Ochotniczym Hufcem Pracy,
- uczelniami,
- pracodawcami,
- instytucjami kultury,
- służbami mundurowymi,
- organizacjami pozarządowymi,
- OPS.
VII. WYKORZYSTANIE TECHNOLOGII INFORMACYJNEJ
W realizacji programu wykorzystuje się:
- platformy edukacyjne,
- prezentacje multimedialne,
- filmy edukacyjne,
- zasoby internetowe dotyczące rynku pracy i edukacji,
- narzędzia online do tworzenia CV.
VIII. EFEKTY REALIZACJI PROGRAMU
Uczeń:
- zna swoje mocne strony i zainteresowania,
- potrafi planować własny rozwój,
- zna ofertę edukacyjną uczelni,
- potrafi wyszukiwać informacje o zawodach,
- zna podstawowe prawa pracownika,
- potrafi przygotować dokumenty aplikacyjne,
- rozwija kompetencje społeczne i cyfrowe,
- świadomie planuje swoją przyszłość edukacyjno-zawodową.
IX. EWALUACJA PROGRAMU
Ewaluacja programu będzie prowadzona poprzez:
- obserwację uczniów,
- rozmowy z uczniami i rodzicami,
- ankiety ewaluacyjne,
- analizę dokumentacji szkolnej,
- analizę realizacji zaplanowanych działań.
Wnioski z ewaluacji zostaną wykorzystane do doskonalenia programu w kolejnych latach szkolnych.
X. POSTANOWIENIA KOŃCOWE
Program realizacji doradztwa zawodowego obowiązuje w roku szkolnym 2026/2027.
Program został przedstawiony Radzie Pedagogicznej i dopuszczony do realizacji przez Dyrektora Szkoły.
....................................................
(podpis dyrektora szkoły)