WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO

ORAZ PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO

ROK SZKOLNY 2025/2026

CLXI LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. WŁADYSŁAWA BARTOSZEWSKIEGO

 

Podstawa prawna:

 

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ

z dnia 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego  (Dz. U. poz. 325) ogłoszono dnia 20 lutego 2019 r.
obowiązuje od dnia 1 września 2019 r.

Prawo oświatowe z dnia 14 grudnia 2016 r.

TREŚCI PROGRAMOWE Z ZAKRESU DORADZTWA ZAWODOWEGO DLA LICEÓW OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH

1. Poznawanie własnych zasobów

Uczeń:

1.1 sporządza bilans własnych zasobów na podstawie dokonanej autoanalizy („portfolio”);

1.2 określa obszary do rozwoju edukacyjno-zawodowego i osobistego;

1.3 określa wpływ stanu zdrowia na wykonywanie zadań zawodowych;

1.4 rozpoznaje swoje możliwości i ograniczenia w zakresie wykonywania zadań zawodowych i uwzględnia je w planowaniu ścieżki edukacyjno-zawodowej;

1.5 analizuje własne zasoby (zainteresowania, zdolności, uzdolnienia, kompetencje, predyspozycje zawodowe) w kontekście planowania ścieżki edukacyjno-zawodowej;

1.6 określa własny system wartości, w tym wartości związanych z pracą i etyką zawodową.

 

2. Świat zawodów i rynek pracy

Uczeń:

2.1 analizuje informacje o zawodach, kwalifikacjach i stanowiskach pracy oraz możliwościach ich uzyskiwania w kontekście wyborów edukacyjno-zawodowych;

2.2 analizuje informacje o lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim rynku pracy oraz funkcjonujących na nim zasadach w kontekście wyborów edukacyjno-zawodowych;

2.3 porównuje formy zatrudnienia i możliwości funkcjonowania na rynku pracy jako pracownik, pracodawca lub osoba prowadząca działalność gospodarczą oraz analizuje podstawy prawa pracy, w tym rodzaje umów o pracę, sposoby ich rozwiązywania, prawa i obowiązki pracownika;

2.4 konfrontuje własne zasoby ze zidentyfikowanymi potrzebami i oczekiwaniami pracodawców oraz wymaganiami rynku pracy;

2.5 określa znaczenie i wskazuje możliwości realizacji różnych form aktywizacji zawodowej;

2.6 sporządza i aktualizuje dokumenty aplikacyjne zgodnie z wymaganiami pracodawców;

2.7 przygotowuje się do zaprezentowania siebie i swoich kompetencji podczas rozmowy kwalifikacyjnej;

2.8 charakteryzuje przebieg procesu zakładania własnej działalności gospodarczej oraz instytucje wspomagające zakładanie własnej działalności gospodarczej;

2.9 charakteryzuje instytucje wspomagające planowanie ścieżki edukacyjno-zawodowej, w tym instytucje rynku pracy.

3. Rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie

Uczeń:

3.1 korzysta ze źródeł informacji dotyczących dalszego kształcenia formalnego, pozaformalnego i nieformalnego;

3.2 określa korzyści wynikające z uczenia się przez całe życie w rozwoju osobistym i zawodowym;

3.3 analizuje możliwości uzupełniania, poszerzania i uzyskiwania kwalifikacji zawodowych w ramach krajowego i europejskiego systemu kwalifikacji;

3.4 wskazuje możliwości kontynuowania nauki.

4. Planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych

Uczeń:

4.1 ustala swoje cele, zadania i działania w kontekście planowania ścieżki edukacyjno-zawodowej;

4.2 sporządza indywidualny plan działania - planuje różne warianty ścieżek edukacyjno-zawodowych na podstawie bilansu własnych zasobów i wartości oraz informacji na temat rynku edukacji i rynku pracy, przewidując skutki własnych decyzji;

4.3 dokonuje wyboru dalszej ścieżki edukacyjno-zawodowej zgodnie z posiadanymi zasobami i określonymi celami zawodowymi.

Głównym celem jest przygotowanie uczniów do trafnego wyboru kierunku kształcenia i zawodu oraz do roli pracownika na obecnym rynku pracy. Wybór ścieżki zawodowej ma być procesem rozwojowym, który wiąże się z kolejnymi decyzjami podejmowanymi na przestrzeni całego życia ucznia. Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego ma mieć charakter celowych i zaplanowanych działań w formie pracy indywidualnej i grupowej.

Cele szczegółowe:

Uczniowie:

- poznają własne predyspozycje zawodowe, zainteresowania, uzdolnienia, umiejętności;

- rozwijają umiejętności pracy zespołowej, przełamywania barier środowiskowych oraz kształtowania właściwych relacji społecznych; - potrafią określić swoje mocne strony, są świadomi własnych ograniczeń;

- są zmotywowani do pojęcia wysiłku przy podejmowaniu decyzji w zaplanowaniu swojej przyszłości zawodowej;

- znają czynniki trafnego wyboru zawodu;

- mają informacje o zawodach i sytuacji na rynku pracy;

- znają system kształcenia oraz ofertę edukacyjną;

- znają warunki i harmonogram rekrutacji;

- wybierają zawód i szkołę po dokonaniu analizy własnych możliwość psychofizycznych z wymaganiami szkoły i zawodu;

- znają przeciwwskazania zdrowotne do wyboru zawodu;

- znają źródła informacji edukacyjnej i zawodowej;

Rodzice

- są zaangażowani i przygotowani do pełnienia roli „doradców”;

- znają czynniki wyboru szkoły i zawodu, wspomagają dzieci w procesie podejmowania decyzji edukacyjnych i zawodowych;

- znają aktualną i pełną ofertę edukacyjną na różnych jego poziomach;

- wiedzą , gdzie szukać pomocy dla dzieci z problemami: zdrowotnymi emocjonalnymi, decyzyjnymi, intelektualnymi, rodzinnymi itp.; - włączają się do działań informacyjnych szkoły (np. jako przedstawiciele

Nauczyciele

- potrafią diagnozować potrzeby i zasoby uczniów;

- rozwijają talenty, zainteresowania, zdolności, predyspozycje;

- wspierają uczniów w procesie podejmowania decyzji edukacyjnych zawodowych;

- realizują działania z zakresu przygotowania uczniów do wyboru drogi zawodowej i roli pracownika; - wspierają rodziców w procesie doradczym, udzielają informacji lub kierują do specjalistów;

- angażują przedstawicieli instytucji i zakładów pracy w działania doradcze szkoły.

 Adresaci WSDZ:

- Uczniowie;

- Rodzice;

- Nauczyciele.

 

 

Zadania osób realizujących Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego

W CLXI LO w realizację działań związanych z doradztwem zawodowym zaangażowani są wszyscy członkowie rady pedagogicznej: dyrektor, nauczyciele wychowawcy, nauczyciele przedmiotowi, nauczyciel-bibliotekarz, specjaliści (m.in. pedagog, psycholog, doradca zawodowy) oraz inne osoby zatrudnione w szkole.

Dyrektor szkoły:

- odpowiada z organizację działań związanych z WSDZ w szkole,

- powołuje koordynatora ds. doradztwa zawodowego;

- nadzoruje działanie systemu doradztwa zawodowego;

- zapewnia warunki do realizacji WSDZ w szkole;

- wspiera kontakty pomiędzy realizatorami WSDZ w szkole a instytucjami zewnętrznymi.

Doradca zawodowy i koordynator zespołu doradztwa zawodowego:

- prowadzi zajęcia z zakresu doradztwa zawodowego,

- gromadzi warsztat pracy oraz udostępnia go osobom zainteresowanym;

- pomaga uczniom w określeniu ich zainteresowań, uzdolnień i innych cech istotnych przy podejmowaniu decyzji edukacyjnych i planowaniu kariery zawodowej;

- diagnozuje uczniów w zakresie ich predyspozycji do wykonywania wybranych przez nich zawodów.

- kieruje w sprawach trudnych do odpowiednich specjalistów, m.in. do specjalistów w Poradni Pedagogiczno-Psychologicznej

- koordynuje działalność informacyjno-doradczą realizowaną przez szkołę, w tym gromadzi, aktualizuje i udostępnia informacje edukacyjne i zawodowe uczniom i rodzicom;

- wspiera nauczycieli, w tym nauczycieli wychowawców opiekujących się oddziałami, pedagoga, w zakresie realizacji działań określonych w programie realizacji doradztwa na dany rok szkolny;

- opracowuje we współpracy z innymi nauczycielami, w tym nauczycielami wychowawcami opiekującymi się oddziałami, pedagogiem, program realizacji doradztwa oraz koordynuje jego realizację;

- razem z nauczycielami diagnozuje zapotrzebowanie uczniów i rodziców na informacje z zakresu doradztwa zawodowego;

- upowszechnia wiedzę na temat planowania kariery zawodowej, możliwości uzyskiwania informacji o sytuacji na rynku pracy krajowym, UE i poza nią;

- współpracuje z instytucjami zewnętrznymi wspierającymi Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego;

- współpracuje z doradcą zawodowym z Poradni Pedagogiczno-Psychologicznej

- sporządza na koniec roku szkolnego sprawozdanie z realizacji programu realizacji doradztwa w szkole;

- systematycznie podnosi własne kwalifikacje.

Pedagog i psycholog:

- diagnozuje potrzeby edukacyjne uczniów;

- udziela indywidualnych konsultacji dla uczniów i rodziców potrzebujących wsparcia;

- wspomaga i konsultuje uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi i ich rodziców;

- razem z koordynatorem planuje dalszy rozwój systemu doradztwa w szkole.

Nauczyciele:

- poszerzają treści programowe przedmiotu o aspekty zawodoznawcze;

- motywują do nauki poprzez prezentację różnych technik uczenia się;

- motywują do rozwoju zainteresowań edukacyjnych;

– zachęcają do udziału w konkursach przedmiotowych, olimpiadach, zawodach itp.;

- odkrywają potencjał ucznia i udzielają wsparcia w jego rozwoju;

- wspomagają uczniów w podejmowaniu i realizowaniu decyzji;

- rozwijają i umacniają u uczniów poczucie odpowiedzialności za rozwój edukacyjno-zawodowy;

- propagują aktywną postawę wobec przemian zachodzących na rynku pracy (otwartość i gotowość na zmiany: w tym również zmiany pracy i profesji w ciągu kariery zawodowej; mobilność, elastyczność

– wdrażają do idei kształcenia ustawicznego;

- współpracują z rodzicami w zakresie motywowania ucznia do nauki oraz wskazywania najbardziej efektywnych form nauki dostosowanych indywidualnie do ucznia;

- wspierają rodziców w roli doradców ucznia poprzez przekazywanie informacji zwrotnych dotyczących możliwości ucznia                 w zakresie przedmiotów szkolnych, umiejętności, zainteresowań (profil przedmiotowy ucznia);

- udzielają rekomendacji dotyczących dalszych ścieżek kształcenia;

- wychowawcy na lekcjach wychowawczych wprowadzają podstawy treningu interpersonalnego oraz realizują tematy zawodoznawcze;

- nauczyciel podstaw przedsiębiorczości oraz biznesu i zarządzania omawia treści dotyczące pracy, przedsiębiorczości;

- nauczyciel bibliotekarz gromadzi informacje o zawodach i drogach uzyskania kwalifikacji zawodowych. Gromadzi literaturę               z zakresu psychologii, prawa pracy, doradztwa zawodowego, udostępnia informatory i ulotki dotyczące dalszej drogi kształcenia oraz wskazuje źródła informacji.

Realizacja Wewnątrzszkolnego Systemu Doradztwa Zawodowego Liceum posiada odpowiednie zasoby do realizacji wyznaczonych zadań w ramach WSDZ. Szkoła dysponuje odpowiednim zapleczem do udzielania porad i konsultacji indywidualnych oraz pomieszczeniami do prowadzenia warsztatów grupowych. Doradztwo zawodowe w szkole jest realizowane: na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego, na zajęciach związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu, na zajęciach z nauczycielem wychowawcą, w ramach wizyt zawodoznawczych, wycieczek szkolnych, zajęć pozalekcyjnych.

 

Metody i formy organizacji:

- porady i konsultacje indywidualne

- zajęcia grupowe prowadzone metodami aktywnymi: praca w grupach,

- testy, kwestionariusze, ankiety,

- wykłady, pogadanki

- warsztaty,

- debaty, dyskusje

- konkursy tematyczne,

 - wycieczki,

- spotkania ze specjalistami i przedstawicielami różnych zawodów, przedstawicielami rodziców, absolwentów,

- gry diagnostyczne i symulacyjne,

- programy multimedialne,

- powiązanie treści programowych przedmiotu ze światem zawodów,

- zorganizowanie targów edukacyjnych w szkole,

- udział w salonach edukacyjnych,

- współpraca z Fundacją „Jeden Muranów”,

- organizowanie kiermaszy charytatywnych,

- udział w akcjach wolontariackich,

- współpraca z agencjami zatrudnienia, pracodawcami, Urzędem Pracy, uczelniami, OHP, ORE, Poradnią PPP,

- „Cykl spotkań z ciekawym człowiekiem” – spotkanie, warsztaty z ludźmi wykonującymi ciekawe zawody,

- inne.

Tematyka zajęć z zakresu doradztwa zawodowego

Poznanie własnych zasobów

Cel: Uczeń sporządza bilans własnych zasobów na podstawie autoanalizy (zainteresowania, uzdolnienia, kompetencje, predyspozycje zawodowe) i analizuje je w kontekście planowania ścieżki edukacyjno-zawodowej, określa obszary do rozwoju osobistego i edukacyjnego (aspiracje, potrzeby) oraz ustala przeciwwskazania zdrowotne do wyboru zawodu, określa własny system wartości, w tym wartości związanych z pracą i etyką zawodową.

Świat zawodów i rynek pracy

Cel: Uczeń analizuje informacje o zawodach, kwalifikacjach i stanowiskach pracy w kontekście dokonywanych wyborów edukacyjno-zawodowych, wyjaśnia zjawiska i trendy zachodzące na lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim rynku pracy, porównuje własne zasoby i preferencje z wymaganiami rynku pracy i oczekiwaniami pracodawców, określa znaczenie i wskazuje możliwości realizacji różnych form aktywizacji zawodowej, sporządza dokumenty aplikacyjne zgodnie z wymaganiami pracodawców, potrafi zaprezentować siebie i swoje kompetencje podczas rozmowy kwalifikacyjnej, wskazuje instytucje wspomagające planowanie ścieżki edukacyjno-zawodowej oraz instytucje rynku pracy. 

Rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie

Cel: Uczeń korzysta ze źródeł informacji dotyczących dalszego kształcenia formalnego, pozaformalnego i nieformalnego, określa znaczenie uczenia się przez całe życie w rozwoju osobistym i zawodowym, analizuje możliwości uzyskiwania, poszerzania, uzupełniania kwalifikacji zawodowych w ramach krajowego i europejskiego systemu kwalifikacji.

Planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych

Cel: Uczeń samodzielnie dokonuje wyboru dalszej ścieżki edukacyjno-zawodowej lub przy wsparciu doradczym; planuje różne warianty ścieżek edukacyjno-zawodowych uwzględniając własne zasoby, wartości, potrzeby oraz informacji na temat rynku edukacji i rynku pracy, przewidując skutki własnych decyzji; identyfikuje osoby i instytucje wspomagające planowanie ścieżki edukacyjno-zawodowej i wyjaśnia, w jakich okolicznościach korzystać z ich pomocy.

 

 

Tematyka zajęć grupowych prowadzonych przez doradcę zawodowego w klasach I-IV liceum

Tytuł programu „Kurs na przyszłość” w oparciu o program  p. Moniki Kucharskiej.

1. Czym jest doradztwo zawodowe – wprowadzenie w tematykę zajęć.
2. Moje zasoby i słabości – ankiety i omawianie ich.
3. Gromadzę zasoby – moje portfolio.
4. Mój system wartości, w tym wartości związanych z pracą i etyką zawodową.
5. Poznaję przebieg procesu założenia własnej działalności gospodarczej oraz instytucje wspomagające założenie własnej działalności gospodarczej.
6. Planuję działania swojej ścieżki edukacyjnej i kariery zawodowej – ponoszenie konsekwencji własnych wyborów.
7. Współczesny rynek pracy polski i europejski - dlaczego warto go śledzić.
8. Analiza możliwości uzupełniania, poszerzania i uzyskiwania kwalifikacji zawodowych w ramach krajowego i europejskiego systemu kwalifikacji.
9. Targi edukacyjne i oferty szkół po liceum.
10.  Dokonuję wyboru własnej ścieżki edukacyjno-zawodowej zgodnie z posiadanymi zasobami i określonymi celami zawodowymi.

 

 

 

 

 

Działania związane z realizacją doradztwa zawodowego w LO

	Tematyka działań	Liczba oddziałów, których dotyczą zadania	Metody i formy realizacji	Termin	Osoba odpowiedzialna
1.	Spotkanie z zespołem ds. realizacji doradztwa zawodowego, analiza założeń programu doradztwa zawodowego na rok szkolny 2024/2025	Klasy I - IV	Dyskusja, analiza potrzeb	wrzesień	Doradca zawodowy
2.	Diagnoza potrzeb doradczych uczniów, planów i aspiracji edukacyjnych i zawodowych	Klasy I - IV	Sondaż (ankieta) Dyskusja grupowa	październik	Doradca zawodowy
3.	Analiza danych uzyskanych z diagnozy	Klasy I - IV	Prezentacja i omówienie uzyskanych informacji; spotkanie z wychowawcą klasy, Zespołem doradztwa zawodowego,	listopad	Doradca zawodowy, Wychowawca, Zespół doradztwa zawodowego
4.	Realizacji zajęć z zakresu doradztwa zawodowego	Klasy II - III	zajęcia obowiązkowe	cały rok	Doradca zawodowy
5.	Wyjścia, wycieczki zawodoznawcze, spotkania z przedstawicielami różnych zawodów.	Klasy I - IV	Wycieczki, spotkania z przedstawicielami różnych zawodów, warsztaty	cały rok	Nauczyciele, wychowawcy
6.	Nawiązanie/kontynuowanie współpracy z uczelniami, szkołami policealnymi	Klasy I – IV	Dni otwarte, warsztaty, spotkania	cały rok	Nauczyciele, wychowawcy, doradca zawodowy
7.	Spotkania z uczniami, rodzicami uczniów	Klasy I - IV	Zebrania z rodzicami, dni otwarte, rozmowy doradcze	Cały rok	Wychowawcy, nauczyciele specjaliści, doradca zawodowy
8.	Aktualizacja gazetki dotyczącej doradztwa zawodowego	Klasy I - IV	Gazetka ścienna	cały rok	Doradca zawodowy, Zespół doradztwa zawodowego
9.	Indywidualne doradztwo edukacyjno-zawodowe	Klasy I - IV	Indywidualne konsultacje	Cały rok	Pedagog, psycholog, doradca zawodowy
	Zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia	Klasy I - IV	Warsztaty, pogadanki, dyskusje, prezentacje itp. – zajęcia lekcyjne, godziny wychowawcze	Cały rok	Nauczyciele, wychowawcy, pedagodzy, psycholog, doradca zawodowy
10.	Nawiązanie współpracy z pracodawcami, instytucjami rynku pracy	Klasy I - IV	spotkania
11.	Ewaluacja końcowa - Spotkanie z zespołem ds. realizacji doradztwa zawodowego, analiza realizacji założeń programu doradztwa zawodowego	Klasy I - IV	sondaż	Czerwiec	Doradca zawodowy, Zespół doradztwa zawodowego

Zadania realizowane przez wychowawców i nauczycieli nie zostały ujęte w harmonogramie. Termin ich realizacji zależy od planów zajęć i lekcji wychowawczych dla poszczególnych klas.

Zajęcia oparte na współpracy z instytucjami zewnętrznymi będą warunkowane ich dostępnością.

 

Opracowanie: Zespół doradztwa zawodowego:

Marzanna Wesołowska – doradca zawodowy

Jolanta Karwacka – pedagog szkolny

Anna Gajewska – pedagog szkolny

Karolina Sołtysik – psycholog szkolny

Magdalena Rybicka– nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej

Magdalena Lewandowska – nauczyciel bibliotekarz

Halina Chmielewska – nauczyciel języka polskiego

Martyna Witek - nauczyciel biznesu i zarządzania, techniki

Justyna Suchodolska-Lipka - wychowawca świetlicy